شیرینی نخودچی به‌عنوان یک شیرینی سنتی و محبوب در مناسبت‌های مختلف خصوصاً عید نوروز مورد استفاده قرار می‌گیرد و به دلیل عطروطعم دل‌انگیز، طرف‌داران زیادی را به خود جذب کرده است. این شیرینی با چند قلم مواد همچون آرد نخودچی، پودر قند، کره و برخی افزودنی‌ها قابل پخت است و با همین مواد ساده، نتیجه فوق‌العاده‌ای را به همراه دارد. البته طرز تهیه شیرینی نخودچی با ظرافت‌های زیادی همراه است. اگر از علاقه‌مندان به هنر شیرینی‌پزی هستید و دوست دارید طعمی خوش و عطری خاطره‌انگیز را در آشپزخانه خود خلق کنید، می‌توانید با آموزشی که در این مطلب از سحرخیز به آن می‌پردازیم با فر یا حتی بدون فر، این شیرینی را آماده کنید. ضمناً رعایت نکات و ترفندهای موجود در این مطلب از بلاگ سحرخیز، شما را در داشتن شیرینی‌های باکیفیت‌تر یاری خواهد کرد.
طرز تهیه شیرینی نخودچی با فر
در این بخش طرز تهیه شیرینی نخودچی با کره را با استفاده از فر بیان می کنیم. برای تهیه این شیرینی به مواد زیر نیاز دارید:
| مواد اولیه | مقدار لازم |
| آرد نخودچی | ۲۵۰ گرم |
| پودر قند | ۱۲۵ گرم |
| روغن یا کره | ۱۲۵ گرم |
| زعفران دمکرده | ۱ قاشق چای‌خوری |
| خلال پسته یا کنجد | به مقدار لازم |
| هل آسیاب شده | ۱ قاشق چای‌خوری |
- مرحله اول: برای شروع کار، آرد نخودچی را الک کنید تا سبک شود. در ظرفی دیگر پودر قند، کره یا روغن را با استفاده از همزن برقی یا دستی هم بزنید تا ترکیبی یکدست و کم‌رنگ به دست آید. در این زمان می‌توانید هل آسیاب شده و زعفران موجود در دستور را به مواد بیفزایید.
- مرحله دوم: آرد نخودچی را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله به مواد اضافه کنید و هر بار به‌خوبی با دست ورز دهید تا خمیری یکدست و لطیف حاصل شود. توجه داشته باشید بافت خمیر باید نرم باشد. چنانچه خمیر به‌دست‌آمده خشک بود، مقدار کمی روغن به آن اضافه کنید.
- مرحله سوم: پس از انجام مراحل مذکور، خمیر را درون یک کیسه‌فریزر قرار دهید و آن را به مدت ۱ تا ۲ ساعت داخل یخچال بگذارید تا استراحت کند. این کار به انسجام بهتر خمیر کمک خواهد کرد.
- مرحله چهارم: در این مرحله از طرز تهیه شیرینی نخودچی، فر را روشن و در دمای ۱۶۰ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنید تا به‌خوبی گرم شود. خمیر را از یخچال خارج کنید و آن را روی سطحی که آرد پاشی کرده‌اید قرار دهید. سپس با استفاده از وردنه آن را پهن کنید تا لایه‌ای نازک به ضخامت نیم سانتی‌متر ایجاد شود. در ادامه با استفاده از قالب‌های مختلف با طرح گل، ستاره، یا اشکال هندسی، خمیرها را قالب بزنید. در انتها روی هریک از این شیرینی‌ها را با خلال پسته و مقداری کنجد تزیین کنید.
- مرحله پنجم: سینی فر را با کاغذروغنی بپوشانید و شیرینی‌های خود را با فاصله روی سینی بچینید. در ادامه سینی را در طبقه دوم فر قرار دهید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه منتظر باشید تا به‌خوبی بپزد. دقت داشته باشید شیرینی‌ها بیش از حد طلایی نشوند؛ چرا که این مسئله موجب خشکی شیرینی‌ها می‌شود.
- مرحله ششم: پس از اتمام زمان پخت و خارج‌کردن سینی از محفظه فر، به شیرینی‌ها دست نزنید تا کاملاً خنک شوند. در نهایت شیرینی‌های کوچک و دوست‌داشتنی خود را از کاغذ پوستی جدا کنید و درون یک ظرف مناسب چیدمان کنید. درصورتی‌که قصد نگهداری شیرینی‌ها را دارید، می‌توانید آن‌ها را در یک ظرف دربسته قرار دهید تا عطر، طعم و بافت تازه آن‌ها حفظ شود.
طرز تهیه شیرینی نخودچی بدون فر
اگر به پخت شیرینی نخودچی علاقه دارید؛ اما به دلیل نداشتن فر از پخت آن صرف‌نظر کرده‌اید، می‌توانید با استفاده از روشی که در ادامه بیان می‌کنیم شیرینی محبوب خود را تهیه کنید. در این روش شیرینی‌ها در قابلمه پخته خواهند شد. برای تهیه این شیرینی در قابلمه از این مواد استفاده کنید:
| مواد لازم | مقدار |
| آرد نخودچی | ۲ پیمانه |
| پودر قند | ۱ پیمانه |
| روغن جامد یا کره | ۳.۴ پیمانه |
| خلال پسته یا کنجد | به مقدار لازم |
| زعفران دمکرده | ۱ قاشق چای‌خوری |
| هل آسیاب شده | ۱ قاشق چای‌خوری |
- مرحله اول: برای تهیه شیرینی نخودچی بدون فر لازم است مطابق دستور این شیرینی با فر تا مرحله سوم پیش رفته و خمیر آماده را در یخچال استراحت دهید. بعد از دو یا سه ساعت مطابق مراحل زیر ادامه دهید.
- مرحله دوم: قابلمه نچسب بزرگی را انتخاب کنید و کف آن را با کاغذ پوستی بپوشانید. سه‌پایه یا زیرقابلمه‌ای مناسبی را هم داخل آن بگذارید تا شعله گاز را به‌خوبی کنترل کند. در نهایت سینی فلزی یا ظرف کوچک پیرکس را روی پایه داخل قابلمه قرار دهید و شیرینی‌ها را روی آن چیدمان کنید. درب قابلمه را با دمکنی بپوشانید و توجه داشته باشید زیر قابلمه کم باشد. شیرینی‌ها برای پخت در قابلمه به ۲۰ تا ۲۵ دقیقه زمان نیاز دارند.
- مرحله سوم: در مرحله آخر شیرینی‌ها را پس از سردشدن از روی سینی یا ظرف پیرکس جدا و روی آن‌ها را با کنجد، خلال پسته یا زعفران دمکرده تزیین کنید. نوش جان
طرز تهیه شیرینی نخودچی با پیمانه
اگر ترازو در دسترس ندارید، می‌توانید مواد اولیه شیرینی نخودچی را با پیمانه اندازه‌گیری کنید. استفاده از پیمانه باعث می‌شود مقدار مواد نسبت به هم حفظ شود و خمیر شیرینی با همان بافت ترد و لطیف آماده شود. برای طرز تهیه شیرینی نخودچی با لیوان به مواد زیر نیاز دارید:
| مواد اولیه | مقدار با پیمانه |
|---|---|
| آرد نخودچی | ۲ پیمانه |
| پودر قند | ۱ پیمانه |
| روغن جامد یا کره | نصف پیمانه |
| هل آسیاب‌شده | ۱ قاشق چای‌خوری |
| زعفران دمکرده | ۱ قاشق چای‌خوری |
| خلال پسته یا کنجد | به مقدار لازم |
در این روش نیز مانند دستور اصلی، ابتدا آرد نخودچی و پودر قند را الک کنید تا بافت شیرینی لطیف‌تر شود. سپس روغن یا کره را اضافه کرده و مواد را ورز دهید تا خمیری یکدست و نرم به دست آید. خمیر آماده باید حالت منسجم داشته باشد؛ یعنی وقتی مقداری از آن را بین انگشتان فشار می‌دهید، به‌راحتی شکل بگیرد و از هم نپاشد. پس از استراحت خمیر در یخچال، آن را قالب زده و طبق مراحل گفته‌شده در بخش طرز تهیه شیرینی نخودچی با فر یا بدون فر آماده کنید. نکته: برای تشخیص درست بودن بافت خمیر، یک تکه کوچک از آن را بردارید و با دست فشار دهید. اگر خمیر ترک‌های عمیق داشت و به هم نمی‌چسبید، یعنی رطوبت یا روغن آن کم است و باید مقدار کمی روغن اضافه کنید. اگر خمیر به دست می‌چسبد و هنگام قالب زدن فرم خود را حفظ نمی‌کند، روغن آن زیاد است و بهتر است کمی آرد نخودچی به آن اضافه شود.
طرز تهیه شیرینی نخودچی بدون استراحت و بدون قالب
اگر زمان کافی برای استراحت دادن خمیر ندارید یا به قالب شیرینی دسترسی ندارید، می‌توانید شیرینی نخودچی را با روشی ساده‌تر آماده کنید. در این روش، به‌جای قالب زدن، خمیر را به شکل‌های کوچک فرم می‌دهید و بدون نیاز به استراحت طولانی، آن را برای پخت آماده می‌کنید. برای تهیه شیرینی نخودچی بدون استراحت، پس از ترکیب آرد نخودچی، پودر قند، روغن یا کره و سایر مواد، خمیر را به‌خوبی ورز دهید تا کاملاً یکدست و منسجم شود. سپس مقدار کمی از خمیر را بردارید و با دست به شکل گلوله‌های کوچک یا شیرینی‌های گرد فرم دهید. اگر خمیر هنگام شکل دادن ترک خورد و از هم باز شد، مقدار کمی روغن اضافه کنید تا بافت آن نرم‌تر شود. همچنین اگر خمیر بیش از حد چسبناک بود، کمی آرد نخودچی به آن اضافه کنید. برای تهیه شیرینی نخودچی بدون قالب می‌توانید یکی از این روش‌ها را انجام دهید:
- روش گلوله‌ای: از خمیر به اندازه یک گردو کوچک بردارید، آن را با دست گرد کنید و کمی فشار دهید تا شکل شیرینی پیدا کند.
- روش برشی: خمیر را به شکل یک رول باریک درآورید و پس از آماده شدن، آن را به قطعات کوچک برش بزنید.
- روش دستی: خمیر را پهن کنید و با لبه لیوان یا ابزارهای ساده آشپزخانه، شکل‌های کوچک ایجاد کنید.
در این روش نیز بهتر است ضخامت شیرینی‌ها حدود نیم سانتی‌متر باشد تا هنگام پخت خشک یا شکننده نشوند. پس از آماده شدن، شیرینی‌ها را روی سینی فر قرار دهید و مطابق دستور اصلی در دمای ۱۶۰ درجه سانتی‌گراد بپزید. اگر حوصله درست کردن شیرینی را ندارید سری به خشکبار و شیرینی بزنید.
راز شیرینی نخودچی بازاری چیست؟
راز شیرینی نخودچی بازاری در استفاده از آرد نخودچی تازه و الک‌شده، روغن مناسب، ورز دادن درست خمیر و کنترل زمان پخت است. برای داشتن شیرینی با بافت نرم و پودرشدنی، بهتر است:
- آرد نخودچی را چند بار الک کنید تا بافت شیرینی لطیف‌تر شود.
- از روغن جامد برای بافت تردتر یا از کره برای عطر بهتر استفاده کنید.
- خمیر را به اندازه کافی ورز دهید تا منسجم شود، اما بیش از حد ورز ندهید.
- شیرینی‌ها را با حرارت ملایم بپزید تا خشک و سفت نشوند.
این نکات کمک می‌کند شیرینی نخودچی خانگی از نظر بافت و عطر به نمونه‌های قنادی نزدیک‌تر شود.
مشکلات رایج در تهیه شیرینی نخودچی و راه حل آن‌ها
گاهی با وجود رعایت دستور پخت، شیرینی نخودچی به دلیل چند اشتباه کوچک در مواد اولیه یا مراحل آماده‌سازی، بافت و ظاهر مطلوبی پیدا نمی‌کند. در جدول زیر رایج‌ترین مشکلات و راه‌حل آن‌ها را بررسی کرده‌ایم:
| مشکل | علت احتمالی | راه‌حل |
|---|---|---|
| شیرینی نخودچی ترک می‌خورد | خشک بودن خمیر، کم بودن روغن یا نازک بودن بیش از حد خمیر | مقدار کمی روغن اضافه کنید و ضخامت خمیر را حدود نیم سانتی‌متر نگه دارید. |
| شیرینی نخودچی وا می‌رود و قالب نمی‌گیرد | زیاد بودن مقدار روغن یا انسجام نداشتن خمیر | کمی آرد نخودچی اضافه کنید و خمیر را تا یکدست شدن ورز دهید. |
| شیرینی بعد از پخت سفت می‌شود | پخت طولانی یا دمای بالای فر | زمان پخت را کنترل کنید و اجازه ندهید شیرینی بیش از حد تغییر رنگ دهد. |
| شیرینی نخودچی خشک و بی‌مزه شده است | کم بودن روغن یا استفاده از آرد نخودچی بی‌کیفیت | از آرد تازه و مقدار مناسب روغن استفاده کنید. |
| شیرینی بعد از پخت خرد می‌شود | خارج کردن شیرینی قبل از خنک شدن کامل | اجازه دهید شیرینی‌ها کاملاً خنک شوند، سپس آن‌ها را از سینی جدا کنید. |
| خمیر شیرینی نخودچی به دست می‌چسبد | زیاد بودن روغن یا گرم شدن بیش از حد خمیر | کمی آرد نخودچی اضافه کنید یا خمیر را برای مدت کوتاهی خنک کنید. |
نکته: مهم‌ترین عامل برای داشتن شیرینی نخودچی باکیفیت، رسیدن به بافت درست خمیر است؛ خمیر باید نرم و منسجم باشد و هنگام فرم دادن ترک‌های عمیق نخورد.
نکات مهم در طرز تهیه شیرینی نخودچی در خانه
در آماده‌سازی مواد اولیه و در طول پخت شیرینی نخودچی، نکات ریزی وجود دارد که در کیفیت نهایی شیرینی و عطروطعم مطلوب آن مؤثر خواهد بود. این نکات به شرح زیر است.
- آرد انتخابی شما باید کاملاً تازه و باکیفیت باشد، آرد کهنه و مانده تأثیر مستقیمی بر کیفیت نهایی شیرینی خواهد گذاشت.
- بهتر است آرد نخودچی را قبل از استفاده ۳ تا ۴ بار الک کنید. این کار باعث باز شدن ذرات درشت آرد می‌شود و در لطافت شیرینی‌ها تأثیر فراوانی دارد.
- در طرز تهیه شیرینی نخودچی می‌توانید از کره یا روغن جامد استفاده کنید. استفاده از روغن جامد باعث شکننده‌تر شدن شیرینی‌ها و افزایش ماندگاری آن‌ها خواهد شد. در مقابل کره طعم بهتری را در شیرینی شما ایجاد خواهد کرد.
- در افزودن مقدار روغن به خمیر خود دقت کافی را داشته باشید. روغن زیاد باعث چسبناک شدن خمیر و فرم نگرفتن آن می‌شود و کم‌بودن میزان روغن، سبب خشکی شیرینی خواهد شد.
- ورز دادن خمیر را تا زمان یکدست شدن مواد با یکدیگر ادامه دهید. ورز دادن بیش از حد خمیر سبب روغن انداختن آن و کاهش کیفیت نهایی می‌شود.
- بهترین ضخامت برای خمیر شیرینی نیم سانتی‌متر است. در صورت نازک‌تر بودن ضخامت خمیر، ترک‌هایی در سطح شیرینی ایجاد خواهد شد.
- در صورت استفاده از قابلمه، دمکنی را فراموش نکنید؛ چرا که دمکنی موجب پخش‌شدن یکنواخت حرارت در همه جای قابلمه می‌شود.
پیشنهاد می‌کنم اگر علاقه به درست کردن شیرینی دارید به مقاله طرز تهیه کیک زعفرانی، مربوطه مراجعه کنید.
سخن پایانی
یادگیری طرز تهیه شیرینی نخودچی یکی از تجربه‌های لذت‌بخش برای آماده‌سازی یک شیرینی سنتی و خوش‌عطر در خانه است. این شیرینی با چند ماده اولیه ساده مانند آرد نخودچی، کره، پودر قند، هل و خلال پسته آماده می‌شود و با رعایت چند نکته ساده میتوان بافتی نرم، ترد و خوشمزه ایجاد کرد. برای داشتن طعمی بهتر، کیفیت مواد اولیه نقش مهمی دارد؛ استفاده از زعفران مرغوب و خوش‌عطر در کنار یک چای اصیل ایرانی می‌تواند تجربه سرو این شیرینی را کامل‌تر کند. اگر به دنبال انتخاب مواد اولیه باکیفیت هستید، می‌توانید برای خرید چای و خرید زعفران به محصولات سحرخیز مراجعه کنید و عطر و طعم اصیل ایرانی را در کنار شیرینی‌های خانگی خود تجربه کنید.
یک پاسخ
🙏🙏🙏🙏