دانستنی های سحرخیز

هر آنچه درباره گل زعفران باید بدانید!

10 خرداد 1403
143
مقدمه:

گل زعفران گلی زیبا و بنفش رنگ است که زعفران را درون خود پرورش می‌دهد. این گل علاوه بر تولید زعفران، خود نیز فواید بسیار زیادی دارد. از گل زعفران برای ساخت غذا و درمان برخی بیماری‌ها استفاده می‌شود. متأسفانه بسیاری از کشاورزان از خواص و اهمیت گل زیبای زعفران بی‌اطلاع هستند و فقط به زعفران توجه می‌کنند. به جای دور ریختن این گل می‌توان از آن سود زیادی به دست آورد. آیا شما نیز به دنبال کشف راز‌های این گل هستید؟

هر آنچه درباره گل زعفران باید بدانید!

گل زعفران گلی زیبا و بنفش رنگ است که زعفران را درون خود پرورش می‌دهد. این گل علاوه بر تولید زعفران، خود نیز فواید بسیار زیادی دارد. از گل زعفران برای ساخت غذا و درمان برخی بیماری‌ها استفاده می‌شود. متأسفانه بسیاری از کشاورزان از خواص و اهمیت گل زیبای زعفران بی‌اطلاع هستند و فقط به زعفران توجه می‌کنند. به جای دور ریختن این گل می‌توان از آن سود زیادی به دست آورد. آیا شما نیز به دنبال کشف راز‌های این گل هستید؟ در ادامه با ما همراه باشید تا این گل شگفت‌انگیز زعفران را بیشتر بشناسید.

گل زعفران

اجزای گل زعفران چیست؟

گل زیبای زعفران از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه‌های خاص خود را دارند. اجزای گل زعفران عبارتند از:

گلبرگ‌ها

گلبرگ‌ها قسمت‌های بنفش رنگ بوده که با تعداد ۳ عدد در گیاه قابل مشاهده هستند. این گلبرگ‌ها حاوی موادی به نام کروسین هستند که ویژگی‌های طعم و بوی زعفران را به آن می‌دهند.

کلاله

بخش کلاله، همان زعفران است که درون گلبرگ‌ها به وجود می‌آید. کلاله تنوع شکل و مدل‌های مختلفی دارد که باعث به وجود آمدن تنوع در گل می‌شود. کلاله‌های زعفران رنگ و بوی متفاوتی با یکدیگر دارند که رنگ آن از نارنجی تا قرمز تغییر می‌کند. معمولاً کلاله یا همان زعفران به صورت ۳ شاخه در یک گل قرار گرفته که اندازه‌های متفاوتی می‌تواند داشته باشد.

خامه

بخشی به نام خامه در گل وجود دارد که زرد رنگ است. این بخش نقش مهمی در تولید زعفران دارد.

پیاز زعفران

در زمان کاشت از پیاز زعفران استفاده می‌شود تا رشد گیاه آغاز شود. پیاز زعفران گونه‌ها و اشکال مختلفی دارد و کیفیت آن در کیفیت نهایی زعفران تولیدی، تأثیر مستقیم دارد. الیاف تیره رنگ پیاز سفید زعفران را پوشانده و از آن مراقبت می‌کنند.

پیاز زعفران

بهترین زمان کاشت گل زعفران

بهترین زمان کاشت گل زعفران در ایران در اواخر بهار و تابستان است؛ عموماً بین ماه‌های خرداد تا مرداد انجام می‌شود. گل زعفران منبع خزانه‌ها و ریزش‌های زیادی دارد و برای رشد به دما‌های پایین نیاز دارد. در حالت کلی، دما‌های حداقل ۱۹-۲۲ درجه سانتیگراد و حداکثر ۳۵-۴۰ درجه سانتیگراد برای رشد بهتر زعفران مناسب هستند. در این زمان، خاک باید رطوبت کافی و دمای مناسبی داشته باشد تا پیاز‌ها به طور صحیح رشد کنند.

انتخاب نژاد زعفران مهم است و باید مطمئن شوید که زمین کاشت زعفران برای این کار کاملاً مناسب باشد. نیاز‌های ارضی و آبی زعفران را در نظر بگیرید و همچنین به میزان نور و تهویه هوای مناسب توجه کنید. پس از کاشت، گل زعفران در فصل بهار و تابستان با سرعت مختلف رشد می‌کند و پس از حدود ۷ تا ۹ هفته، یعنی دو الی سه هفته بعد از مشاهده گل، می‌توانید گل‌های زعفران را برداشت کنید.

چگونه گل زعفران کاشته می‌شود؟

کاشت گل زعفران یک فرآیند بسیار حساس و مهم است. برای کاشت باید دقت کنید تا سرمایه اولیه شما از بین نرود. مراحل کاشت شامل:

  1. انتخاب زمین: برای کاشت زعفران نیازمند زمینی با خاک مناسب هستید. خاک باید شخم‌زده شده، حاوی مواد آلی و دارای زهکشی مناسب باشد. همچنین بهتر است که زمین بهره‌برداری نشده یا به‌تازگی آماده کاشت شده باشد.
  2. زمان کاشت: بهترین زمان برای کاشت زعفران، در اوایل تابستان است. انتخاب فصل به دلیل این است که گیاه زعفران باید قبل از شروع سرما نسبی رشد کند.
  3. آماده‌سازی زمین: قبل از کاشت زعفران باید خاک زمین آماده شود. بهتر است خاک را با کود مخصوص یا کود آلی تقویت کنید.
  4. کاشت پیاز: بعد از آماده‌سازی زمین، پیاز‌های زعفران را در عمق حدود ۲-۳ سانتیمتر در خاک بگذارید. فاصله مناسب بین بذرها حدود ۱۰-۱۵ سانتیمتر است.
  5. آبیاری: بعد از کاشت پیاز، در اوایل پاییز زعفران را به میزان مناسب آبیاری کنید. زعفران نیاز به رطوبت دارد، اما به آب‌های زیاد حساس است. محافظت از گیاهان در برابر بارش‌های شدید با استفاده از یک سقف موقت نیز توصیه می‌شود.
  6. مراقبت‌های دوره‌ای: در طول فصل رشد زعفران، باید استفاده از کود‌های مخصوص زعفران را در نظر بگیرید.
  7. برداشت: حدود ۶-۷ هفته پس از کاشت، اوایل پاییز زمان برداشت زعفران است. در این مرحله، گل‌های زعفران را با دقت از خاک بردارید.

این‌ها مراحل کاشت گل زعفران هستند. توجه داشته باشید که هر منطقه و هر شرایط جغرافیایی، ممکن است نیاز‌های خاص خود را داشته باشد.

بهترین زمان چیدن گل زعفران

بهترین زمان برای چیدن گل زعفران در هنگام شروع مرحله گل دهی است. این معمولاً در اوایل پاییز رخ می‌دهد، تقریباً ماه‌های مهر و آبان در مناطق معتدل بهترین زمان برای برداشت هستند. در این زمان، گل‌های زعفران باز می‌شوند و برای چیدن آماده هستند. همچنین باید توجه داشت که گل‌ها را در طول روز چیده و برای فرآوری سریع به محل خشک و خنک منتقل کنید. برای بهره‌برداری بهتر از گل زعفران، می‌توانید هر روز صبح و عصر گل‌ها را چیده و هر چند روز یکبار برداشت را تکمیل کنید.

برداشت زعفران

برداشت گل زعفران چگونه است؟

برداشت گل زعفران یک فرآیند حساس است که نیاز به دقت و دانش دارد. این گل‌ها در پاییز برداشت می‌شوند. اینجا چند مرحله برداشت گل زعفران را برایتان توضیح می‌دهیم:

  • تهیه ابزار‌های لازم: شما برای برداشت گل زعفران به یک کیسه جمع‌آوری مناسب و دستکش نیاز دارید.
  • تشخیص زمان مناسب: گل زعفران تا زمانی که باز نشده، نباید برداشت شود. به طور معمول، صبح زود قبل از طلوع آفتاب و پس از خشک شدن شبنم‌ها، زمان مناسب برای برداشت گل زعفران است.
  • برداشت گل: با استفاده از چاقو، گل‌ها را به اندازه‌ای که حدود ۲-۳ سانتی‌متر از سطح خاک باقی بماند، می‌توانید ببرید. بریدن کامل ساقه می‌توانید به ریشه زعفران آسیب برساند.
  • جمع‌آوری و خشک‌کردن: گل‌های برداشت شده را در کیسه جمع‌آوری کنید. سریعاً آن‌ها را تا محل خشک کردن، که ممکن است یک اتاق خشک، آبیاری شده یا تابستانه باشد، منتقل کنید. گل‌ها را در سطحی صاف و برابر روی صفحه جاذب رطوبت قرار دهید. به طور منظم صفحه را تغییر داده و گل‌ها را به مدت چند روز خشک کنید. بعد از خشک شدن کامل، گل‌ها آماده بسته‌بندی و استفاده می‌شوند.

در این فرآیند برداشت گل زعفران، دقت و هماهنگی مهم است تا به گیاه زعفران آسیب نرسانید و بتوانید گل‌ها را با کیفیت بالا برداشت کنید.

خواص گل زعفران و شکل های مصرف آن

گل زعفران، یکی از گران‌ترین ادویه‌های جهان است و در طیف وسیعی از غذا‌ها و نوشیدنی‌ها استفاده می‌شود. در پاسخ به سوال گل زعفران را چگونه استفاده کنیم؟ باید گفت که شما می‌توانید گل زعفران را به شکل‌های مختلف مانند ادویه و دمنوش مصرف کنید. خواص زعفران و گل آن بسیار زیاد است. در زیر تعدادی از خواص گل زعفران را بررسی می‌کنیم:

ادویه غنی

گل زعفران به دلیل طعم و بوی مطبوعی که دارد، به عنوان ادویه‌ای محبوب در فرآیند پخت و پز استفاده می‌شود. این گل به غذا‌ها رنگ و طعم خاصی می‌دهد و پهنه‌ای از غذا‌های مختلف از جمله برنج، تنقلات، شیرینی‌ها و دسر‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

خواص آرامبخش

استفاده از گل زعفران در چای یا نوشیدنی‌های گرم می‌تواند خواص آرامبخشی داشته باشد. برخی معتقدند که مصرف گل زعفران می‌تواند به کاهش استرس و افسردگی کمک کند و تأثیر مثبتی بر روحیه افراد داشته باشد.

بازسازی عضلات

برخی تحقیقات نشان داده است که گل زعفران ممکن است به بازسازی و تقویت عضلات کمک کند. به همین دلیل، مصرف مقداری از گل زعفران در تمرینات و ورزش‌هایی مانند بدنسازی و استقامتی مفید است

سلامت قلبی

مواد موجود در گل زعفران، از جمله کروسین و سافرانال که فعالیت آنتی‌اکسیدانی دارند، می‌توانند به سلامت قلب کمک کنند. آن‌ها می‌توانند در کاهش ترشح کلسترول و افزایش سلامت عروق مؤثر باشند.

استفاده در طب سنتی

در برخی فرهنگ‌ها، گل زعفران به عنوان دارو و درمان برخی بیماری‌ها مانند آریتمی قلبی و افسردگی استفاده می‌شود.

ضد التهاب

گل زعفران حاوی ترکیباتی است که ویژگی‌های ضد التهابی دارند. مصرف این گل می‌تواند در کاهش علائم التهابی، مانند درد و التهاب مفاصل، مؤثر باشد.

ضد افسردگی

گل زعفران برای بهبود وضعیت روحی و سلامت روان بسیار مفید است. مصرف آن می‌تواند در کاهش اضطراب، افسردگی و استرس کمک کند.

بهبود عملکرد مغز و حافظه

گل زعفران به تحریک عصبی و بهبود عملکرد مغز کمک می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف این گل می‌تواند حافظه، تمرکز و توانایی یادگیری را بهبود ببخشد.

ضد سرطان

ترکیبات زعفران، به خصوص کروسین و سافرانال، خواص ضد سرطانی قابل توجهی دارند. این گل می‌تواند فعالیت سلول‌های سرطانی را کاهش داده و رشد آن‌ها را مهار کند.

قابلیت ضد بیماری قلبی

گل زعفران می‌تواند در کاهش فشار خون، کاهش میزان کلسترول خون و حفظ سلامت قلب و عروق مؤثر باشد. علاوه بر این، مصرف زعفران ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد. در پاسخ به سوال آیا گل زعفران سمی است، باید گفت خیر این گل سمی نیست.

توجه داشته باشید که در صورت مصرف بیش از حد، ممکن است مضرات گل زعفران مانند التهابات معده و حساسیت را به همراه داشته باشد.

گل زعفران را چگونه خشک کنیم؟

خشک کردن گل زعفران عملی است که برای حفظ و ذخیره‌سازی طولانی مدت این گل استفاده می‌شود. برای خشک کردن گل زعفران، مراحل زیر را دنبال کنید:

  1. گل‌های زعفران را از زمین فرآوری کرده و قسمت‌های اضافی را حذف کنید. مطمئن شوید که تمامی بذر‌ها و اجزای دیگری که نمی‌خواهید در گل خشک شده وجود داشته باشند، حذف شوند.
  2. گل‌های زعفران را با دقت و بر حسب نیاز‌های خود بچینید. می‌توانید تمامی گل‌ها را یکجا بچینید یا به تدریج برداشت کنید؛ به شرطی که قبل از اجرای مرحله بعدی گل‌ها را بر روی سفره‌ای پهن کنید و در معرض نور خورشید قرار دهید.
  3. گل‌های زعفران را در یک لایه نازک روی سطح صافی مانند توری یا پارچه بریزید. از قرار دادن گل‌ها در لایه‌های ضخیم خودداری کنید، زیرا این کار ممکن است باعث ایجاد رطوبت و کپک زدن گل‌ها شود.
  4. مکانی با هوای خشک و خنک برای خشک کردن گل‌های زعفران انتخاب کنید. رطوبت محیطی بالا یا حرارت بیش از حد ممکن است موجب تغییر رنگ گل‌ها شود. همچنین، از مکان‌های آفتابگیر خودداری کنید، زیرا اشعه مستقیم آفتاب می‌تواند باعث از بین رفتن رنگ و خشکی زیاد گل‌ها شود.
  5. گل‌های زعفران را تا زمانی‌که کاملاً خشک شوند، در مکان انتخابی قرار دهید. معمولاً زمان خشک شدن کامل گل‌ها تا چند هفته طول می‌کشد.
  6. گل‌های زعفران خشک را در جعبه‌ی محکم و دور از رطوبت و نور مستقیم ذخیره کنید. می‌توانید از بسته‌بندی درون کیسه‌های نایلونی یا محکم استفاده کنید.

نحوه نگهداری گل زعفران به صورت تازه

برای نگهداری گل زعفران به صورت تازه و بهینه، مطابق مراحل زیر عمل کنید:

  • زمان برداشت: گل زعفران را در زمان مناسب برداشت کنید، که معمولاً در پاییز است. برگ‌های سبز و تازه رنگ را از گل‌ها جدا کنید.
  • خشک کردن: گل زعفران را در هوای آزاد بگذارید تا به طور طبیعی خشک شود. به این ترتیب، رنگ و عطر آن حفظ می‌شود.
  • نگهداری در محفظه خشک و تاریک: گل‌های زعفران را در جعبه یا ظروفی بریزید که کاملاً تاریک و خشک باشند. نور خورشید می‌تواند باعث از دست رفتن رنگ و طعم آن‌ها شود.
  • قرار دادن در محفظه خنک: گل‌های زعفران را در یخچال در دمای حدود ۰-۲ درجه سانتیگراد نگهداری کنید. این کار باعث حفظ بافت و تازگی گل‌ها می‌شود.
  • خیس کردن گل­ها در آب: قبل از استفاده، گل‌های زعفران را چند دقیقه در آب سرد قرار دهید تا خوب تازه شوند. سپس می‌توانید آن‌ها را به غذا‌های خود اضافه کنید.

با رعایت مراحل فوق، می‌توانید گل‌های زعفران را به صورت تازه و با کیفیت برای مدت طولانی نگه دارید.

گل زعفران تا کی هست و درچه فصلی برداشت می شود؟

آیا می دانید گل زعفران تا کی هست و درچه فصلی برداشت می شود؟ گل زعفران معمولاً در فصل پاییز در مناطقی با آب و هوای خشک و آفتابی به محصول می‌رسد. این گیاه برای به وجود آوردن گل زعفران نیاز به مراقبت و دقت دارد. برداشت گل زعفران در آغاز پاییز انجام می‌شود و پس از برداشت، گل‌ها باید خشک شوند تا زعفران آن‌ها جدا شود. زعفران در آشپزی، عطرسازی و در طب سنتی استفاده می‌شود.

انواع گل زعفران در ایران

انواع گل زعفران که در ایران کشت می‌شوند، شامل موارد زیر هستند:

  • زعفران دسته یا دخترپیچ
  • زعفران پوشال
  • زعفران نگین
  • زعفران سرگل
  • زعفران کنج یا سفید

سخن پایانی

گل زعفران فواید بسیار زیادی دارد و در شرایط مناسب کشت، رشد خیلی خوبی خواهد داشت. کاشت زعفران به عنوان یک شغل پر سود شناخته می‌شود. گل‌های بنفش رنگ زعفران نیز اهمیت زیادی دارند. این گل‌ها را جمع‌آوری کرده و دور نریزید. با کمک این گل‌ها می‌توان بیماری‌های مختلف را درمان کرده و از خواص آن لذت برد. در زمان برداشت گل زعفران باید گل‌ها را جدا نمود و با روش‌های مختلف نگهداری کرد. 

دریافت PDF
برچسب ها:
نظر خود را درباره این مطلب ثبت کنید

نوشتن یک نظر

درصورت عدم عضویت شما در سایت اطلاعات آی پی شما در سایت ذخیره می گردد
افزودن نظر

با ما تماس بگیرید

021-91094905

تماس با سحرخیز

مرکز تماس: 02191094905
فروشگاه تهران : پاسداران بین بوستان هفتم و هشتم جنب داروخانه شبانه روزی - 02191094905  داخلی 421 و 09102291988
کارخانه سحرخیز: خراسان رضوی-مشهد-بخش احمد آباد، روستای پیوه ژن،شهرک صنعتی بینالود ، کوچه فناوری 1 ، کوچه فناوری 2 ، پلاک 37 طبقه همکف - 05133561016

طراحی سایت و پشتیبانی: ایران سایت
  • بازگشت به بالا