اسطوخودوس
دانستنی های سحرخیز

16 خاصیت بی‌نظیر اسطوخودوس

23 مرداد 1402
10513
مقدمه:

اسطوخودوس، گیاهی معطر و همه کاره از تیره اسطوخودوس است. این گیاه  در طول قرنها مورد استفاده قرار گرفته و کاربرهای فراوانی دارد از معطر کردن غذاها گرفته تا خواص درمانی. از تمدن های باستانی تا عصر مدرن، رایحه تسکین دهنده و خواص متنوع اسطوخودوس آن را به عنصری ارزشمند در رایحه درمانی، لوازم آرایشی، هنرهای آشپزی و طب سنتی تبدیل کرده است.

16 خاصیت بی‌نظیر اسطوخودوس

اسطوخودوس چیست؟

اسطوخودوس نوعی گیاه گلدار از تیره اسطوخودوس است. این گل به خاطر گل های معطرش که معمولا در محصولات مختلف به دلیل رایحه تسکین دهنده استفاده می شود، شناخته شده است. گیاهان اسطوخودوس بومی منطقه مدیترانه هستند و به طور گسترده برای اهداف زینتی، معطر و آشپزی کشت می شوند.

گل‌های گیاه اسطوخودوس معمولاً بنفش هستند، اگرچه بسته به نوع خاص آن‌ها در سایه‌های آبی، صورتی و سفید نیز یافت می‌شوند. این گل‌ها رایحه‌ای مطبوع و آرام‌بخش دارند که باعث استفاده از اسطوخودوس در محصولات مختلفی مانند اسانس‌ها، عطرها، صابون‌ها، لوسیون‌ها و گلدان‌ها شده است.

اسطوخودوس  به دلیل خواص درمانی خود مورد استفاده قرار می‌گیرد. اغلب با آرامش و تسکین استرس همراه است و معمولاً در رایحه درمانی برای تقویت حس آرامش و آرام‌بخشی استفاده می شود. اسانس اسطوخودوس، مشتق شده از گل‌ها، به صورت موضعی یا از طریق رایحه درمانی  استفاده می شود.

اسطوخودوس علاوه بر خواص معطری که دارد، در آشپزی و پخت و پز نیز استفاده می شود.  در  آشپزی، این گیاه گاهی به دستور پخت‌ها اضافه می شود تا طعم لذت‌بخشی به غذاها، دسرها و نوشیدنی ها ببخشد.

به طور کلی، اسطوخودوس یک گیاه همه کاره با سابقه غنی از مصارف فرهنگی و دارویی است.

تاریخچه اسطوخودوس:

تاریخچه اسطوخودوس غنی و متنوع است و فرهنگ ها و تمدن های مختلف را در طول هزاران سال در بر می گیرد. در اینجا مروری بر اهمیت تاریخی آن داریم:

اسطوخودوس از زمان های قدیم استفاده می شده است. مصریان از آن در فرآیند مومیایی کردن خود استفاده می کردند و یافته های باستان شناسی نشان می دهد که اسطوخودوس در مقبره توت عنخ آمون پیدا شده است. مصری ها و رومی ها نیز از اسطوخودوس در حمام های خود به دلیل خواص معطر و پاک کنندگی آن استفاده می کردند.

رومی ها از اسطوخودوس به عنوان یک گیاه معطر در آشپزی، حمام کردن و عطرسازی استفاده می کردند. آنها آن را "لاوره" به معنای "شستن" نامیدند و استفاده از آن در مراسم حمام کردن را برجسته کردند. اسطوخودوس همچنین به عنوان یک گیاه پخش کننده برای پوشش کف و دفع بوی نامطبوع استفاده می شد.

 

در اروپای قرون وسطی، اسطوخودوس به دلیل خواص معطرش همچنان مورد استفاده قرار می گرفت. اغلب برای معطر کردن کتانی، لباس و فضاهای زندگی استفاده می شد. اعتقاد بر این بود که اسطوخودوس دارای خواص محافظتی است و برای دفع آفات و بیماری ها استفاده می شود.

محبوبیت اسطوخودوس در دوران رنسانس و تودور همچنان رو به افزایش بود. ملکه الیزابت اول انگلستان به عطر اسطوخودوس معروف بود و به نمادی از تمیزی و تجمل تبدیل شد.

کاربردهای دارویی

در طول تاریخ اعتقاد بر این بود که اسطوخودوس دارای خواص دارویی است. از آن برای درمان بیماری های مختلف از جمله سردرد، بی خوابی و مشکلات گوارشی استفاده می شد. همچنین به عنوان ضد عفونی کننده و برای التیام زخم استفاده می‌شد.

خواص درمانی اسطوخودوس در دوران مدرن مورد توجه قرار گرفت. به دلیل اثرات آرام بخش بالقوه آن مورد مطالعه قرار گرفته است و به طور گسترده در رایحه درمانی برای تقویت آرامش و تسکین استرس استفاده می شود. اسانس اسطوخودوس در ماساژ، حمام و پخش کننده استفاده می شود.

استفاده از اسطوخودوس در آشپزی:

اسطوخودوس در زمان های اخیر به کاربردهای آشپزی نیز راه پیدا کرده است. برخی از غذاها از گل های اسطوخودوس در دستورپخت‌ها  استفاده می کنند تا طعمی منحصر به فرد به غذاها، دسرها و نوشیدنی ها اضافه کنند.

خواص اسطوخودوس:

اسطوخودوس (Lavandula spp.) یک گیاه همه کاره است که دارای خواص بی‌شماری است این خواص باعث شده این گیاه به یک ادویه پرکاربرد تبدیل شود. در اینجا برخی از خواص کلیدی اسطوخودوس آورده شده است:

1. استفاده از عطر آن: اسطوخودوس به داشتن رایحه مطبوع و آرامش بخش معروف است. عطر اسطوخودوس اغلب در رایحه درمانی برای تقویت آرامش، کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب استفاده می شود.

2. آرامش بخش: اسطوخودوس به خاطر اثرات آرام بخشی که بر روی سیستم عصبی دارد شناخته شده است. می تواند به کاهش اضطراب، تنش و عصبی کمک کند.

3. بهبود کیفیت خواب:  اعتقاد بر این است که عطر اسطوخودوس دارای خواص آرام بخشی است که می تواند به القای خواب و بهبود کیفیت خواب کمک کند. اسانس اسطوخودوس اغلب برای این منظور در بالش ها، پخش کننده ها یا حمام استفاده می شود.

4. ضد درد: اسطوخودوس خاصیت تسکین درد ملایمی دارد و می تواند به صورت موضعی برای تسکین دردهای جزئی مانند سردرد و تنش عضلانی استفاده شود.

5. ضد التهاب: اسطوخودوس دارای خواص ضد التهابی است که می تواند به کاهش قرمزی، تورم و سوزش هنگام استفاده روی پوست کمک کند. اغلب برای تسکین نیش حشرات، سوختگی های جزئی و بیماری های پوستی مانند اگزما استفاده می شود.

6. ضد عفونی کننده و آنتی باکتریال: اسانس اسطوخودوس حاوی ترکیباتی با خاصیت ضد عفونی کننده و ضد باکتریایی است. می توان آن را به صورت موضعی برای ضد عفونی کردن زخم ها و بریدگی های جزئی استفاده کرد.

7. آنتی اکسیدان: اسطوخودوس حاوی آنتی اکسیدان‌هایی است که به محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب های ناشی از رادیکال های آزاد کمک می کند و به طور بالقوه به اثرات ضد پیری آن کمک می کند.

8. کمک به گوارش: اسطوخودوس به طور سنتی برای کمک به هضم و تسکین ناراحتی های گوارشی استفاده می شده است. چای اسطوخودوس را می توان برای کمک به کاهش نفخ و گاز مصرف کرد.

9. ضد اضطراب: اعتقاد بر این است که عطر اسطوخودوس دارای اثرات ضد اضطراب است، به کاهش احساس اضطراب و تقویت حس آرامش کمک می کند.

10. تقویت کننده خلق و خو: رایحه اسطوخودوس با بهبود خلق و خو و رفاه عاطفی مرتبط است. می تواند به تقویت روحیه و ارتقای دیدگاه مثبت کمک کند.

11. پشتیبانی تنفسی: استنشاق بخار اسطوخودوس می تواند مزایای تنفسی، از جمله کمک به رفع احتقان و سهولت تنفس را فراهم کند.

12. مراقبت از پوست: اسطوخودوس به دلیل خاصیت تسکین و تغذیه پوست در محصولات مختلف مراقبت از پوست استفاده می شود. برای اثرات مفید آن در کرم ها، لوسیون ها و روغن ها استفاده می شود.

13. طعم آشپزی: انواع خاصی از اسطوخودوس را می توان در پخت و پز و پخت برای افزودن طعم منحصر به فرد گلی به غذاها، دسرها و نوشیدنی ها استفاده کرد.

14. دفع حشرات: رایحه اسطوخودوس می تواند حشرات را دفع کند و آن را به عنوان یک دافع حشرات طبیعی در اشکال مختلف مانند ساشه، اسپری یا روغن مفید می کند.

15. ضد قارچ: اسطوخودوس دارای خواص ضد قارچی است که می تواند به مبارزه با عفونت های قارچی روی پوست و ناخن کمک کند.

16. مراقبت از مو: اسطوخودوس در محصولات مراقبت از مو به دلیل پتانسیل آن برای تقویت رشد مو، کاهش شوره سر و بهبود سلامت پوست سر استفاده می شود.

دمنوش اسطوخودوس سحرخیز

مضرات اسطوخودوس:

در حالی که اسطوخودوس فواید بی شماری دارد و به طور کلی بی خطر در نظر گرفته می شود، برخی از معایب و ملاحظات بالقوه وجود دارد که باید از آنها آگاه بود:

 

1. حساسیت پوست: برخی از افراد ممکن است به اسطوخودوس حساس  باشند یا آلرژی داشته باشند. واکنش‌های پوستی مانند سوزش، قرمزی یا بثورات پوستی ممکن است رخ دهد، به‌ویژه زمانی که از روغن اسطوخودوس غلیظ به طور مستقیم روی پوست استفاده می‌شود.

2. اثرات هورمونی: نگرانی هایی وجود دارد که اسانس اسطوخودوس ممکن است اثرات استروژنی داشته باشد و به طور بالقوه تعادل هورمونی را در افراد خاص مختل کند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای درک کامل این اثرات و پیامدهای آنها مورد نیاز است.

3. واکنش های آلرژیک: اگرچه نسبتاً نادر است، برخی از افراد ممکن است به اسطوخودوس حساسیت داشته باشند که در اثر قرار گرفتن در معرض این گیاه یا محصولات آن علائمی مانند تحریک پوست، خارش یا مشکلات تنفسی ایجاد می کند.

4. تداخلات دارویی: اسانس اسطوخودوس می تواند با برخی داروها، به ویژه آرام بخش ها و داروهایی که بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر می گذارد، تداخل داشته باشد. اگر دارو مصرف می کنید، قبل از استفاده از محصولات اسطوخودوس، توصیه می شود با یک متخصص مراقبت های بهداشتی مشورت کنید.

5. خطرات بلع: در حالی که از اسطوخودوس درجه آشپزی در پخت و پز و پخت استفاده می شود، مصرف مقادیر زیاد اسطوخودوس یا اسانس آن می تواند منجر به ناراحتی گوارشی، حالت تهوع و سایر عوارض جانبی شود. همیشه از اسطوخودوس درجه یک آشپزی استفاده کنید و از آن در برنامه های آشپزی کم استفاده کنید.

6. خطر مسمومیت برای حیوانات خانگی: اسطوخودوس، به ویژه اسانس آن، در صورت مصرف یا استفاده بیش از حد برای حیوانات خانگی می تواند سمی باشد. مهم است که محصولات اسطوخودوس را دور از دسترس حیوانات خانگی قرار دهید و در صورت مشکوک شدن به تماس با حیوان خانگی خود با دامپزشک مشورت کنید.

7. حساسیت به نور: برخی از اسانس های مرکباتی، هنگامی که با اسانس اسطوخودوس ترکیب می شوند، می توانند حساسیت پوست را به نور خورشید افزایش دهند و به طور بالقوه منجر به آفتاب سوختگی یا تغییر رنگ پوست شوند. هنگامی که از روغن اسطوخودوس به صورت موضعی در مناطقی که در معرض نور خورشید هستند، بیشتر نگران کننده است.

8. تحریک تنفسی: استنشاق اسانس اسطوخودوس به مقدار زیاد یا در مناطقی که تهویه مناسبی ندارند می تواند مجاری تنفسی را تحریک کند و در افراد حساس منجر به سردرد یا حالت تهوع شود.

9. برای برخی شرایط بهداشتی مناسب نیست: اسطوخودوس ممکن است برای افرادی که شرایط سلامت خاصی دارند، مانند فشار خون پایین، صرع، یا حساسیت های خاص مناسب نباشد. قبل از استفاده از محصولات اسطوخودوس، مشورت با یک متخصص مراقبت های بهداشتی ضروری است، به خصوص اگر نگرانی های اساسی سلامتی دارید.

10. نگرانی های کیفیت و خلوص : اطمینان از استفاده از محصولات با کیفیت بالا و خالص اسطوخودوس بسیار مهم است. برخی از محصولات موجود در بازار ممکن است رقیق یا تقلبی شده باشند که بر اثربخشی و ایمنی آنها تأثیر می گذارد.

11. بارداری و شیردهی: افراد باردار و شیرده باید در استفاده از محصولات اسطوخودوس احتیاط کنند، زیرا تحقیقات محدودی در مورد ایمنی آن در این شرایط وجود دارد. توصیه می شود قبل از استفاده از اسطوخودوس در دوران بارداری یا شیردهی با یک ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی مشورت کنید.

نتیجه‌گیری:

در دنیای گلها و گیاهان، اسطوخودوس نمادی از آرامش، شفا و لذت است. مجموعه ای از مزایای آن، از خواص معطر تا پتانسیل درمانی آن، به طور گسترده ای مورد تایید و استقبال قرار گرفته است. با این حال، گلبرگ های معطر اسطوخودوس نیز به ما یادآوری می کند که حتی در میان لطف آن، نکات ظریفی وجود دارد که باید در نظر گرفت. آگاهی از حساسیت‌ها، تعاملات و خطرات احتمالی مرتبط با اسطوخودوس تضمین می‌کند که از مزایای آن با احتیاط و مراقبت استفاده می‌شود.

دریافت PDF
برچسب ها:
نظر خود را درباره این مطلب ثبت کنید

نوشتن یک نظر

درصورت عدم عضویت شما در سایت اطلاعات آی پی شما در سایت ذخیره می گردد
افزودن نظر

با ما تماس بگیرید

021-91094905

تماس با سحرخیز

مرکز تماس: 02191094905
فروشگاه تهران : پاسداران بین بوستان هفتم و هشتم جنب داروخانه شبانه روزی - 02191094905  داخلی 421 و 09102291988
کارخانه سحرخیز: خراسان رضوی-مشهد-بخش احمد آباد، روستای پیوه ژن،شهرک صنعتی بینالود ، کوچه فناوری 1 ، کوچه فناوری 2 ، پلاک 37 طبقه همکف - 05133561016

طراحی سایت و پشتیبانی: ایران سایت
  • بازگشت به بالا