امروزه به دلیل تغییر سبک زندگی، بیماریهای مختلفی مانند فشارخون بسیار شایع شده است. بدیهی است که فرد مبتلا به این بیماری، باید مراحل درمان را جدی بگیرد چرا که عدم درمان، موجب مشکلات قلبی و کلیوی میشود. میزان بالای مرگ و میر در اثر فشارخون نشان دهنده اهمیت این مشکل است. در ایران و مطابق طب سنتی همیشه در کنار داروهای شیمیایی استفاده از برخی داروهای گیاهی برای درمان بیماری ها رایج بوده است. زعفران، یکی از گیاهان موجود در طبیعت است که مصرف آن در کاهش فشارخون تأثیرات ویژهای دارد. اما آیا این گیاه با ارزش واقعا روی فشارخون موثر است؟
اگر شما یا عزیزانتان از فشارخون رنج میبرید و به دنبال درمان طبیعی آن هستید حتماً در این مسیر نام زعفران را به عنوان داروی فشارخون شنیده اید. در این مطلب درباره ارتباط و خواص زعفران و فشارخون و چگونگی تأثیر آن بر فشارخون صحبت می کنیم، در این مطلب از سحرخیز همراه ما باشید.
آیا زعفران باعث کاهش فشارخون میشود؟
بر اساس شواهد علمی در سایت ncbi:
مصرف متعادل زعفران ممکن است به کاهش جزئی فشار خون کمک کند و شواهدی مبنی بر اینکه مصرف معمول زعفران باعث افزایش فشار خون شود، وجود ندارد. یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز از ۸ کارآزمایی تصادفیشده روی بزرگسالان نشان داد که مصرف مکمل زعفران با کاهش اندک فشار خون سیستولیک و دیاستولیک همراه بوده است. بااینحال، میزان این کاهش کم بوده و ممکن است از نظر بالینی قابلتوجه نباشد. بنابراین، زعفران را نمیتوان درمان قطعی فشار خون بالا دانست و نباید آن را جایگزین داروهای تجویزشده توسط پزشک کرد.
در ادامه تاثیر زعفران و فشار خون را به صورت اجمالی بررسی کرده و بعد مفصل هر کدام را توضیح میدهیم:
| ترکیب یا اثر زعفران | تأثیر احتمالی بر فشار خون |
|---|---|
| کاهش فشار خون | برخی مطالعات انسانی نشان دادهاند که مصرف زعفران ممکن است با کاهش جزئی فشار خون سیستولیک و دیاستولیک همراه باشد. |
| بهبود عملکرد عروق | ترکیبات فعال زعفران ممکن است با حمایت از عملکرد عروق، در تنظیم فشار خون نقش داشته باشند. |
| کاهش استرس اکسیداتیو | آنتیاکسیدانهای موجود در زعفران میتوانند به مقابله با استرس اکسیداتیو کمک کنند؛ عاملی که با سلامت قلب و عروق ارتباط دارد. |
| حمایت از سلامت قلب | ترکیبات زیستفعال زعفران ممکن است به حفظ سلامت قلب و سیستم قلبیعروقی کمک کنند. |
| تأثیر بر فشار خون بالا | زعفران ممکن است در کنار رژیم غذایی سالم و سبک زندگی مناسب، اثر حمایتی داشته باشد؛ اما جایگزین درمان پزشکی نیست. |
| فشار خون پایین | به دلیل احتمال اثر کاهنده فشار خون، افراد مبتلا به فشار خون پایین یا کسانی که داروهای کاهنده فشار مصرف میکنند، باید در مصرف زیاد زعفران احتیاط کنند. |
تأثیر زعفران بر فشارخون
علاوه بر دانش پزشکی نوین، در طب سنتی هم زعفران را داروی فشارخون میدانند. در گذشته به عنوان گشاینده عروق از زعفران استفاده میکردند. در ادامه به نحوه اثرگذاری زعفران بر فشارخون میپردازیم:
- تسریع گردش خون
- تقویت قلب
- کاهش چربی خون
- تأمین سلامت قلب
- مهار آنزیمهای مضر
- تنظیم مقاومت عروق
⚠️ نکته مهم درباره زعفران و فشار خون
مطالب این مقاله بر اساس شواهد و مطالعات موجود درباره تأثیر احتمالی زعفران بر فشار خون تهیه شده است و بههیچوجه جایگزین تشخیص، نظر یا درمان پزشک نیست. اگر به فشار خون بالا یا پایین مبتلا هستید، داروهای تجویزشده را بدون مشورت با پزشک قطع یا جایگزین نکنید. مصرف زعفران ممکن است در برخی افراد اثر خفیفی بر فشار خون داشته باشد؛ بنابراین، در صورت مصرف داروهای کنترل فشار خون یا داشتن بیماریهای زمینهای، پیش از مصرف منظم یا مقادیر زیاد زعفران با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
تسریع گردش خون
در طب سنتی، طبع گرم زعفران، گردش خون را در بدن افزایش میدهد و به افزایش حرارت و در نهایت سوختوساز بدن، کمک میکند. به همین دلیل در فصول سرد سال مصرف آن بسیار مفید است. همچنین ترکیب مقداری زعفران در چای برای بهرهمندی از خواص آن و دفع سردی چای توصیه میشود.
زعفران بهعنوان یک مولد انرژی در بدن، سبب افزایش گردش خون و متابولیسم بدن میشود. وجود آهن در ترکیبات این ماده، باعث افزایش گلبولهای قرمز خون، افزایش گردش خون و اکسیژنرسانی به اندامها میشود.
تقویت قلب
زعفران را میتوان بهعنوان یک عامل محافظتی در برابر مشکلات قلبی و عروقی دانست. همچنین اثر ضدالتهابی آن، برای سلامت قلب مفید است و موجب کاهش فشارخون میشود. وجود آنتیاکسیدان در این ماده، سبب مبارزه با گونههای فعال اکسیژن میشود و با تأثیر بر سلولهای موجود در مویرگها، باعث کاهش و بهبود فشارخون میشود. همچنین این ماده سبب افزایش قوای بدن و توانبخشی قلب خواهد شد.
کاهش چربی خون
کروکسین موجود در ساختار زعفران، مانع افزایش کلسترول و چربیهای مضر در خون و تجمع در عروق میشود. انسداد رگهای قلب مشکلات جدی را برای فرد به وجود خواهد آورد، زعفران با رفع این گرفتگیها، به تنظیم فشارخون میپردازد و از بروز سکته جلوگیری میکند.
زعفران گیاهی شادیبخش و نشاطآور است که مصرف آن برای درمان استرس توصیه میشود. از آن جا که استرس و فشار عصبی تأثیر زیادی در تضعیف قلب و بروز فشارخون بالا دارد، مصرف زعفران عامل مهمی در رفع این مشکل است. با تنظیم فشار خود سلامت قلب هم تضمین میشود. چرا که چگونگی عملکرد قلب مهمترین عامل ایجاد فشارخون محسوب میشود.
مهار آنزیمهای مضر
ترشح آنزیم آنژیوتانسین در کبد، سبب افزایش فشارخون میشود. فلانوئیدهای موجود در زعفران، این آنزیمها را مهار میکند و در نهایت سبب کاهش فشارخون میشود.
تنظیم مقاومت عروق
مقاومت عروق، از مهمترین عوامل برای تنظیم فشارخون است. زمانی که این مقاومت کاهش پیدا کند، خطر ابتلا به فشارخون نیز افزایش خواهد یافت. تنظیم این مقاومت، از مکانیزمهای زعفران است که تأثیر مستقیمی بر کاهش فشارخون دارد.
بیشتر بخوانید: نقش زعفران در بهبود حافظه
گلاب و زعفران برای فشار خون خوبه؟
ترکیب گلاب و زعفران یک نوشیدنی سنتی و محبوب است، اما شواهد علمی کافی برای اینکه این ترکیب بهطور مستقیم فشار خون را درمان یا کنترل میکند، وجود ندارد. اگر این نوشیدنی با مقدار کمی شیرینکننده و در حد متعادل مصرف شود، میتواند بخشی از رژیم غذایی باشد؛ بااینحال، افراد مبتلا به فشار خون بالا بهتر است از افزودن مقدار زیاد شکر یا عسل به آن خودداری کنند.
چای زعفران و فشار خون
چای زعفران یکی از روشهای رایج مصرف این ادویه است. با توجه به مطالعات انجامشده، ترکیبات فعال زعفران ممکن است در تنظیم فشار خون نقش داشته باشند، اما بیشتر مطالعات بالینی از مکمل یا عصاره زعفران استفاده کردهاند و نمیتوان نتایج آنها را دقیقاً به یک فنجان چای زعفران تعمیم داد. بنابراین، چای زعفران را میتوان در حد متعادل مصرف کرد، اما نباید آن را بهعنوان درمان فشار خون بالا در نظر گرفت.
طریقه مصرف زعفران برای درمان فشارخون
یکی از راههای مصرف زعفران برای کاهش فشارخون، دمنوش زعفران است. برای تهیه این دمنوش کافی است زعفران را دمکرده و در آب بریزید. سپس از مقداری شکر یا عسل برای شیرینکردن آن استفاده کنید. دقت داشته باشید شیرینی دمنوش کم باشد چرا که شیرینی زیاد، خود عامل افزایش فشارخون خواهد بود. همچنین افزودن گلاب به این نوشیدنی، میتواند برای آرامش اعصاب مفید باشد. این دمنوش دارای مواد معدنی فراوانی همچون منیزیم و پتاسیم است که میتوان آن را برای قلب و سلامتی آن مفید دانست.
اگر علاقهمند به نوشیدنیهای سرد هستید، زعفران را دم کنید و اجازه دهید خنک شود. سپس با اضافه نمودن شیر، عسل و هل نوشیدنی خود را آماده کنید.
دقت داشته باشید در تهیه دمنوش و نوشیدنی زعفران، مقدار زعفران مصرفی مهم است. چرا که زیاده روی و مصرف بیش از اندازه این ماده، سلامت بدن را به خطر میاندازد و در برخی موارد، حتی منجر به مسمومیت میشود.
بیشتر بخوانید: خواص چای زعفران
سخن پایانی
زعفران، ادویه و گیاهی با ارزش و با خواص فوقالعاده است که با وجود ترکیبات فراوان در ساختار خود، باعث پیشگیری و درمان بسیاری از بیماریها میشود. طبق تحقیقات جدید، سافرانال و کروسین که بهعنوان ترکیبات اصلی این ماده شناخته میشوند، علاوه بر ایجاد طعم و رنگی خاص، مهمترین عامل کاهنده فشارخون هستند. همانطور که گفتیم مصرف زعفران و فشارخون رابطه مستقیمی با هم دارند. چراکه مصرف این ماده به روشهای مختلف به سلامت قلب کمک میکند که در نهایت موجب عملکرد بهتر قلب، افزایش گردش خون و در نهایت تنظیم فشارخون میشود. در این مطلب ضمن بیان تأثیر زعفران بر فشارخون، به روشهای مصرف این ماده برای اثربخشی بیشتر پرداختیم.
